Dünyanın ən bahalı sənət əsərləri hansılardır?
İncəsənət əsərlərinin dəyəri yalnız kətan, boya və ya müəllifin sərf etdiyi əməklə ölçülmür.
Rəssamın sənət tarixindəki yeri, əsərin nadirliyi, onun keçmiş sahibləri və kolleksiyaçılar arasındakı rəqabət qiymətə ciddi təsir göstərir. Buna görə də bəzi tablolar yüz milyonlarla dollara satılır.
Açıq hərraclarda və mediada açıqlanmış şəxsi satışlarda qeydə alınan məbləğlər əsasında dünyanın ən bahalı sənət əsəri sıralamasında Leonardo da Vinçi, Villem de Kuninq, Pol Sezann, Pol Qogen və Cekson Pollokun əsərləri xüsusi yer tutur.
1. Leonardo da Vinçi — “Salvator Mundi”
“Salvator Mundi” incəsənət tarixinin ən çox müzakirə edilən əsərlərindən biridir. İsa Məsihi dünyanın xilaskarı obrazında göstərən tabloda onun bir əlini xeyir-dua vermək üçün qaldırdığı, digər əlində isə şəffaf kürə tutduğu təsvir edilir.
Əsər 2017-ci ilin noyabrında “Christie’s” hərrac evində 450,3 milyon dollara satılıb. Bu məbləğ açıq hərracda satılmış sənət əsəri üçün rekord göstəriciyə çevrilib. Tablonun tarixçəsi də qiyməti qədər diqqətçəkəndir. Əsər uzun müddət itmiş hesab olunub və müxtəlif dövrlərdə onun müəllifliyi ilə bağlı müzakirələr aparılıb. Leonardo da Vinçiyə aid edilməsi əsərin bazar dəyərinin kəskin yüksəlməsində mühüm rol oynayıb. Bununla belə, atribusiya məsələsi sənət tarixçiləri arasında müzakirə mövzusu olaraq qalır.
2. Villem de Kuninq — “Interchange”
Abstrakt ekspressionizmin əsas nümayəndələrindən olan Villem de Kuninq “Interchange” əsərini 1955-ci ildə yaradıb. Tablo rəssamın yaradıcılığında insan fiqurlarından daha abstrakt kompozisiyalara keçid etdiyi dövrün mühüm nümunələrindən hesab edilir.
Əsərin 2015-ci ildə təxminən 300 milyon dollara şəxsi sövdələşmə çərçivəsində satıldığı bildirilib. Alıcının amerikalı milyarder və kolleksiyaçı Kennet Qriffin olduğu açıqlanıb.
“Interchange” böyük ölçüləri, intensiv rəngləri və sərbəst fırça hərəkətləri ilə seçilir. Əsər XX əsr Amerika rəssamlığının inkişafında mühüm rol oynayan abstrakt ekspressionizmin ən tanınmış nümunələrindən biridir.
3. Pol Sezann — “The Card Players”
Fransız rəssam Pol Sezannın “The Card Players” — “Kart oynayanlar” silsiləsi XIX əsrin sonlarında yaradılıb. Sezann bu mövzuda bir neçə versiya çəkib. Əsərlərdə gündəlik həyatın sakit bir anı — masa arxasında kart oynayan kişilər təsvir olunur.
Silsilənin bir versiyasının 2011-ci ildə Qətər tərəfindən təxminən 250 milyon dollara alındığı barədə məlumat yayılıb. Şəxsi satışın bütün detalları ictimaiyyətə açıqlanmadığından məbləğ mediada bildirilən qiymət kimi təqdim olunur.
İlk baxışdan sadə məişət səhnəsi təsiri bağışlayan kompozisiya Sezannın forma, həcm və məkan üzərində apardığı təcrübələri nümayiş etdirir. Rəssamın yanaşması sonradan kubizmin və bütövlükdə müasir incəsənətin inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərib.
4. Pol Qogen — “Nafea Faa Ipoipo?”
Fransız postimpressionisti Pol Qogen “Nafea Faa Ipoipo?” əsərini 1892-ci ildə Taitidə yaradıb. Taiti dilindəki ad təxminən “Nə vaxt evlənəcəksən?” mənasını verir.
Tabloda tropik mənzərə fonunda iki qadın təsvir edilib. Parlaq rənglər və sadələşdirilmiş formalar Qogenin həmin dövrdə formalaşdırdığı bədii üslubun əsas xüsusiyyətlərini əks etdirir.
2015-ci ildə əsərin şəxsi satış nəticəsində təxminən 300 milyon dollara satıldığı barədə ilkin məlumatlar yayılsa da, sonrakı məlumatlarda faktiki qiymətin daha aşağı — təxminən 210 milyon dollar olduğu bildirilib.
Bu fərq şəxsi sənət sövdələşmələrinin qiymətlərini sıralayarkən ehtiyatlı yanaşmağın vacibliyini göstərir.
5. Cekson Pollok — “Number 17A”
Amerikalı rəssam Cekson Pollokun 1948-ci ildə yaratdığı “Number 17A” abstrakt ekspressionizmin məşhur nümunələrindəndir. Pollok ənənəvi fırça texnikasından uzaqlaşaraq boyanı kətanın üzərinə damızdırması və səpələməsi ilə tanınıb.
“Number 17A”nın da 2015-ci ildə Kennet Qriffin tərəfindən təxminən 200 milyon dollara alındığı bildirilib. Əsərin “Interchange” ilə birlikdə təxminən 500 milyon dollarlıq sövdələşmənin bir hissəsi olduğu barədə məlumatlar yayılıb.
Pollokun texnikasında rəssam kətanı adətən yerə sərir, onun ətrafında hərəkət edir və boyanı müxtəlif istiqamətlərdən tətbiq edirdi. Bu yanaşma sonradan “action painting” adlandırılan istiqamətin əsas xüsusiyyətlərindən birinə çevrilib.
