Tibbi mütəxəssislər bildirirlər ki, sürətli şifahi tapşırıqlarla zehni zəiflikləri hədəfə almaq beyin dumanı ilə mübarizə aparmağa və yaddaşı gücləndirməyə təsirli şəkildə kömək edir. Populyar rəqəm tapmacaları zehni hazırlıq üçün geniş istifadə edilsə də, UCLA-nın nevrologiya professoru Dr. Rhonda Voskuhl riyazi oyunların orta yaş dövründəki şifahi xatırlama problemlərini həll etmədiyini izah edib. Məlumatın emalı sürətinə diqqət yetirmək beyində qorunan sözlərə birbaşa çıxışı bərpa edir.
Standart tapmacalar zehni dumanı niyə aradan qaldırmır?
Sudoku kimi ümumi rəqəm tapmacaları şifahi xatırlama əvəzinə məntiqi inkişaf etdirir və gündəlik zehni dumanın əsl səbəbini nəzərdən qaçırır. Orta yaş dövründəki hormonal dəyişikliklər, xüsusən menopauza zamanı estrogen itkisi ümumi intellektə zərər vurmadan xatırlama sürətini zəiflədir. Yaddaşdakı məlumatlar toxunulmaz qaldığı, lakin beynin daxili axtarış mexanizmi ləngidiyi üçün effektiv koqnitiv təlim abstrakt riyazi hesablamalar deyil, sözləri sürətlə tapmağı tələb edən tapşırıqlara əsaslanmalıdır.
Şifahi yaddaşı hansı hədəfli məşqlər bərpa edir?
Nevroloqlar vaxt təzyiqi altında emal sürətini stimullaşdırmaq üçün hazırlanmış sürətli şifahi tapşırıqları tövsiyə edirlər. Əsas məşqlərə tək bir kateqoriya üzrə sözləri sadalamaq üçün 60 saniyəlik taymer qurmaq, sürətli oxudan sonra qısa məqalələri ucadan tez xülasə etmək və təqdim olunan kartlardakı əşyaları fasiləsiz adlandırmaq daxildir. Bu vaxtla məhdudlaşan tapşırıqlar gündəlik söhbətlər zamanı beynin qorunan məlumatları tez əldə etməsini birbaşa məşq etdirir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, koqnitiv məşqlər beyin dumanı ilə mübarizə üçün insanın üzləşdiyi konkret çətinliklərə uyğun olmalıdır. Passiv tətbiqlərə güvənmək əvəzinə, fərdlər gündəlik tərəddüdlərin harada yarandığını müəyyənləşdirməli və dərhal şifahi reaksiya tələb edən hədəfli məşqləri seçməlidirlər.
