Çinin Çunçin Universitetinin tədqiqatçıları Sakit okeanın dibində əvvəllər elmə məlum olmayan minlərlə virusdan ibarət geniş mikroorqanizm ekosistemi aşkar ediblər. Havay adaları ilə Meksika arasında yerləşən Klarion-Klipperton zonasından götürülmüş 60-dan çox dib çöküntüsü nümunəsinin təhlili nəticəsində ümumilikdə 11 742 virus müəyyən olunub. Onlardan 11 662-si bu günə qədər elmi kataloqlarda qeydə alınmayıb.
Genetik unikallıq və bakteriofaqların rolu
Aparılan genetik analizlər dəniz dibindəki virusların zülal ardıcıllıqlarının cəmi 4 faizinin mövcud beynəlxalq məlumat bazalarındakı nümunələrlə uyğun gəldiyini üzə çıxarıb. Bu göstərici dərin dəniz ekosisteminin nə dərəcədə özünəməxsus olduğunu nümayiş etdirir.
Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, aşkar edilən viruslar insan sağlamlığı üçün hər hansı təhlükə yaratmır. Onların mütləq əksəriyyəti bakteriofaqlar kimi tanınan “Caudoviricetes” sinfinə aiddir. Yalnız bakteriyaları yoluxduran bu viruslar mikroorqanizmlərin sayını tənzimləyir və dəniz dibindəki maddələr mübadiləsində mühüm iştirakçı hesab olunur.
Ekosistemin balansı və sənaye hasilatı riskləri
Həmin viruslar qlobal miqyasda karbon, azot, fosfor və kükürd dövranında əsas həlqələrdən birini təşkil edir. Bakteriya hüceyrələrini parçalayan viruslar qida elementlərinin ətraf mühitə qayıtmasını təmin edir, eyni zamanda mikroblara zəhərli çöküntülərin təsirinə dözməyə yardım edən genləri ötürürlər.
Bu elmi kəşf bölgədə sənaye fəaliyyətinin genişləndirilməsi planları səbəbindən xüsusi aktuallıq daşıyır. Sakit okeanın həmin dib zonasında elektromobil batareyalarının istehsalı üçün vacib olan nikel, kobalt və manqanla zəngin milyardlarla mineral konkresiya mövcuddur. Alimlər əldə edilən genetik məlumatları gələcəkdə dəniz dibində sənaye hasilatına başlanmazdan əvvəl ekoloji tarazlığı monitorinq etmək üçün ilkin baza göstəricisi kimi istifadə etməyi hədəfləyirlər.
