G20 ölkələrinin bir neçə ticarət naziri ABŞ-ın artıq sənaye gücləri və qeyri-bazar iqtisadi siyasətlərinə qarşı birgə fəaliyyət təşəbbüsünü dəstəkləməyib. Bu addım dünyanın aparıcı iqtisadiyyatları arasında ticarət siyasəti üzrə mövcud fikir ayrılıqlarını bir daha üzə çıxarıb.
Artıq sənaye gücləri və Çinin mövqeyi
ABŞ Ticarət Nümayəndəliyinin (USTR) məlumatına görə, artıq sənaye gücləri ilə bağlı nazir bəyanatının layihəsini G20 üzvlərinin böyük əksəriyyəti dəstəkləsə də, bir neçə ölkə bu istiqamətdə əməkdaşlıq mexanizminin yaradılmasına qəti şəkildə qarşı çıxıb. Vaşinqton həmin ölkələrin adlarını açıqlamayıb.
Çin isə sənaye subsidiyaları və qeyri-bazar siyasətlərinin qlobal artıq istehsala səbəb olması ilə bağlı ABŞ-ın mövqeyini qətiyyətlə rədd edir. Pekin bu məsələnin Qərb dövlətləri tərəfindən proteksionist tədbirlərə bəraət qazandırmaq məqsədilə istifadə edildiyini vurğulayır.
Mövcud fikir ayrılığı ABŞ-ın artıq sənaye güclərinin əlamətlərini göstərən 16 ticarət tərəfdaşına qarşı “301-ci Maddə” çərçivəsində araşdırma apardığı bir ərəfədə yaranıb. USTR bu təhqiqatın gələcəkdə əlavə gömrük tariflərinin tətbiqinə yol aça biləcəyini qeyd edir.
Məcburi əmək və təchizat zəncirindəki məhdudiyyətlər
ABŞ-ın məcburi əməkdən istifadə edilməklə istehsal olunan malların qlobal tədarük zəncirlərindən kənarlaşdırılması üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi təklifinə yalnız Meksika və Argentina qoşulub.
Tramp administrasiyası məcburi əməyə qarşı məhdudiyyətlərin lazımi səviyyədə tətbiq edilmədiyini əsas gətirərək 59 ölkədən və Avropa İttifaqından idxal olunan mallara 10 və ya 12,5 faizlik tariflər tətbiq edib.
Ərzaq təhlükəsizliyi və kənd təsərrüfatı üzrə konsensus
Buna baxmayaraq, G20 ticarət nazirləri ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarının iqtisadi və ya siyasi təzyiq aləti kimi istifadəsinin yolverilməzliyi barədə razılığa gəliblər.
Nazirlər bildiriblər ki, ərzaq və kənd təsərrüfatı xammalının tədarükünü ləngidən, dayandıran və ya istiqamətini dəyişdirən tədbirlərin kənar geosiyasi güzəştlər qazanmaq məqsədilə tətbiqi ciddi humanitar və iqtisadi fəsadlar doğurur.
ÜTT-nin tarif sistemi üzrə islahat müzakirələri
G20 görüşündə Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) “ən əlverişli rejim” (MFN) prinsipi əsasında formalaşan tarif sisteminin mümkün islahatları da gündəmə gətirilib.
ABŞ Ticarət Nümayəndəsi Ceymison Qrir bildirib ki, hazırkı sistem qeyri-bazar iqtisadi siyasəti yürüdən ölkələrə qarşı fərqli yanaşmalar tətbiq etmək imkanlarını məhdudlaşdırır. Onun sözlərinə görə, bəzi G20 ölkələri MFN prinsipi üzrə istisnaların genişləndirilməsini və mövcud beynəlxalq qaydaların yeni hüquqi şərhlərinin hazırlanmasını nəzərdən keçirməyə hazırdır.
