Çərşənbə axşamı Qərbi Texas markalı neft 2,3 faiz ucuzlaşaraq bir barel üçün 94,23 dollara düşüb və 95 dollar həddindən aşağı enib. Enerji bazarları Vaşinqton və Tehran arasında yaranan diplomatik təmas imkanlarına reaksiya verib. Brent markalı neft də 3 faiz ucuzlaşaraq bir barel üçün 101,54 dollara satılıb.
Neft qiymətləri ardıcıl ikinci gün geriləyib. Bazar ertəsi günü qiymətlər 7 faizdən çox düşmüşdü. Hər iki hökumətin münaqişənin həlli ilə bağlı danışıqlara açıq olduqlarını bildirməsi bazarda qiymətlərin enməsinə kömək edib. Bundan əvvəl isə neft oktyabr ayında 10 faizdən çox bahalaşmışdı. Prezident Donald Tramp oktyabrın əvvəlində əmtəə bazarlarındakı dalğalanmanı sakitləşdirmək məqsədilə ölkəsinin aralıq seçkilərdən əvvəl İrana hücum etməyəcəyini bildirmişdi.
Administrasiya diplomatik həll axtarır
Amerika Birləşmiş Ştatlarının yüksək vəzifəli rəsmiləri bu həftə administrasiyanın səkkiz aydır davam edən münaqişənin sülh yolu ilə həlli üçün fəal çalışdığını təsdiqləyiblər. Dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Prezident Tramp qarşıdurmanı hərbi güclə deyil, diplomatik yolla həll etməyə üstünlük verir. Vitse-prezident Cey Di Vens də rəhbərliyin razılaşma üçün real imkanlar gördüyünü təsdiqləyib.
Vens deyib: “Həm prezident, həm də mən danışıqlar yolu ilə razılığa gəlmək imkanına çox müsbət baxırıq”.
Rəsmilərin məlumatına görə, diplomatik əlaqələrin qurulduğu bir vaxtda ABŞ qüvvələri bazar ertəsi İranın Qeşm adasına zərbə endirib. Onlar bu əməliyyatı daha geniş eskalasiyanın qarşısını almağa yönəlmiş, məhdud və diqqəti az cəlb edən kampaniyanın bir hissəsi kimi təsvir ediblər.
Sürücülərə və yükdaşımaya təsir
Amerikalı sürücülər üçün xam neftin ucuzlaşması aylarla davam edən yüksək xərclərdən sonra mümkün yüngülləşmənin ilkin əlamətidir. Amerika Birləşmiş Ştatları, İsrail və İranın iştirakı ilə hərbi əməliyyatlar 28 fevral 2026-cı ildə başlayandan sonra pərakəndə yanacaq qiymətləri kəskin artmışdı. Oktyabrın 8-də ölkə üzrə adi qurğuşunsuz benzinin orta qiyməti bir qallon üçün 4,36 dollar idi. Bu, münaqişənin başlanğıcındakı qiymətdən 45 faizdən çox yüksək idi. Dizel yanacağının bir qallonu isə 6,28 dollara satılırdı.
Qiymətlərə təzyiqin böyük hissəsi logistika çətinlikləri ilə bağlıdır. MarineTraffic məlumatlarına görə, İranın müdaxiləsi nəticəsində Hörmüz boğazından keçən ticarət gəmilərinin sayı gündə yüzlərlə gəmidən oktyabrın əvvəlinədək gündə 23-dən aza düşüb. ABŞ-dan Asiyaya xam neft daşımaq üçün alternativ supertankerin icarə haqqı 77 milyon dollara yüksəlib. Bu, Baltic Exchange-in qeydə aldığı əvvəlki ilin orta göstəricisindən — 9,2 milyon dollardan — 67,8 milyon dollar çoxdur.
Pərakəndə yanacaq qiymətləri adətən xam neftin topdansatış qiymətindəki dəyişiklikləri gecikmə ilə izləyir. Buna görə sürücülər paylama şəbəkələri yeni qiymətlərə uyğunlaşdıqca neftin ucuzlaşmasının yerli yanacaqdoldurma məntəqələrində də əks olunacağını gözləyə bilərlər.
