Eli Lilli şirkəti 9 noyabr 2026-cı ildə bildirib ki, hər gün qəbul edilən Foundayo həbi piylənməsi və orta və ya ağır dərəcəli obstruktiv yuxu apnoesi olan yetkinlərin iştirak etdiyi 3-cü faza sınaqlarında tənəffüsün pozulması hallarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. Əczaçılıq şirkəti preparatın bu xəstəlik üçün təsdiqlənməsi məqsədilə 2026-cı ilin sonunadək Qida və Dərman Administrasiyasına (FDA) müraciət etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb.
Amerika Birləşmiş Ştatlarında təxminən 80 milyon yetkin insanda obstruktiv yuxu apnoesi var, lakin əksər hallarda xəstəliyə diaqnoz qoyulmayıb. Artıq çəki ilə yanaşı xroniki yuxu pozuntusundan əziyyət çəkənlər üçün tədqiqat hər gecə istifadə olunan ventilyasiya maskalarına ağızdan qəbul edilən alternativin mümkünlüyünü göstərir. Foundayo əvvəlcə 2026-cı ilin aprelində Amerika bazarına arıqlama preparatı kimi çıxarılıb. Bundan əvvəl, 2024-cü ilin dekabrında Eli Lilli şirkətinin inyeksiya preparatı Zepbound obstruktiv yuxu apnoesi üçün təsdiqlənən ilk dərman olmuşdu.
Hər iki tədqiqat qrupunda tənəffüs yaxşılaşıb
ATTAIN-OSA proqramında xəstələr iki ayrı qrupda 52 həftə ərzində izlənilib. Tənəffüs yollarında müsbət təzyiq yaradan cihazlardan istifadə edə bilməyən və ya istifadə etmək istəməyən 363 iştirakçının olduğu qrupda Foundayo apnoe-hipopnoe indeksini saatda orta hesabla 21,1 hadisə azaldıb. Plasebo qəbul edənlərdə isə azalma 4,8 hadisə olub. Bu, tənəffüsün kəsilməsi hallarının ümumilikdə Foundayo ilə 43,8 faiz, plasebo ilə isə 6,3 faiz azalması deməkdir. İştirakçıların 31,5 faizində xəstəlik remissiyaya keçib və ya yuxu apnoesi yüngül dərəcəyədək azalıb. Amerika Ürək Assosiasiyasının elmi sessiyalarında ayrıca təqdim edilən və JAMA-da dərc olunan nəticələrdə cihazdan istifadə etməyənlər arasında saatda 17,8 hadisə azalma və 28 faizlik remissiya göstəricisi qeyd edilib.
Sınaq boyu tənəffüs yollarında təzyiq yaradan cihazla müalicəni davam etdirən 349 xəstə arasında Foundayo əlavə olunduqda saatlıq hadisələrin sayı 18,3, plasebo ilə isə 5,5 azalıb. Bu, Foundayo ilə 27,5 faizlik, plasebo ilə isə 3 faizlik azalmaya uyğun gəlib. Xəstələrin 19,6 faizində xəstəlik remissiyaya keçib və ya yüngül dərəcəyədək azalıb. Dərman yuxu apnoesi ilə bağlı oksigen çatışmazlığı yükünü cihazla müalicə almayan xəstələrdə 55,9 faiz, cihazdan istifadə edənlərdə isə 45,8 faiz azaldıb. İştirakçıların çəkisi 52 həftə ərzində orta hesabla 11 faiz azalıb.
Maunt Sinaydakı Aykan Tibb Məktəbinin tibb üzrə dosenti, doktor Vayşnavi Kundel deyib: “ATTAIN-OSA-da Foundayo yuxu zamanı tənəffüsün kəsilməsi və oksigen səviyyəsinin düşməsi hallarını əhəmiyyətli dərəcədə azaltdı, eyni zamanda qan təzyiqi və iltihab göstəricilərini yaxşılaşdırdı”.
Yan təsirlərə görə müalicəni dayandıranların payı tənəffüs cihazından istifadə etməyən və Foundayo qəbul edən xəstələrdə 12 faiz, plasebo qəbul edənlərdə isə 3,8 faiz olub. Cihazdan istifadə edənlər arasında bu göstərici dərman qəbul edənlərdə 6,8 faiz, plasebo qəbul edənlərdə 0,6 faiz təşkil edib. Yan təsirlər əsasən ürəkbulanma, ishal, qusma və qəbizlik kimi yüngül və ya orta dərəcəli həzm sistemi əlamətləri olub. Bu yeni müalicə üsullarının öz müalicənizə uyğun olub-olmadığını öyrənmək üçün sizi müalicə edən həkimlə məsləhətləşin.
