İsrail-Mərakeş sazişi nələri əhatə edir?
İsrail və Mərakeş diplomatik missiyalarını tam səfirlik səviyyəsinə qaldırmaq və səfir mübadiləsi aparmaq barədə razılığa gəliblər. Nyu-Yorkda yekunlaşan saziş, həmçinin 2026-cı ilin sonunadək birbaşa uçuşların bərpası, investisiyaların qorunması və vergi sahəsində əməkdaşlıq tədbirlərini nəzərdə tutur. Bu addım 2020-ci ildə ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə imzalanmış İbrahim Razılaşmaları çərçivəsində qurulan əlaqələrin dərinləşdirilməsində mühüm mərhələdir.
Üçtərəfli görüşdə ABŞ-ın BMT-dəki səfiri Mayk Uolts, Mərakeşin xarici işlər naziri Nasser Burita və İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar iştirak ediblər. Diplomatik statusun rəsmiləşdirilməsi ilə yanaşı, tərəflər texnologiya, kənd təsərrüfatı, enerji və regional təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığı genişləndirməyi öhdələrinə götürüblər. ABŞ və İsrail Mərakeşin Qərbi Saxara üzərində suverenliyini bir daha təsdiqləyiblər.
Bu, regional təhlükəsizliyə necə təsir edir?
Rəsmilər beynəlxalq gəmiçiliyə, xüsusilə İranın dəstəklədiyi Husi qüvvələrinin təhdidlərinə qarşı regional əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıblar. Müzakirələrdə qlobal neft tranziti üçün kritik marşrut olan Bab əl-Məndəb boğazının qorunması zərurəti qeyd olunub. Konkret əməliyyat planları açıqlanmasa da, normallaşma çərçivəsinin regional qeyri-sabitliklə mübarizə və naviqasiya azadlığını təmin etmək üçün platforma rolunu oynadığı bildirilib.
Görüş İbrahim Razılaşmalarının altıncı ildönümündən qısa müddət sonra baş tutub. İştirakçılar bu diplomatik əlaqələrin Qəzzadakı humanitar səylər də daxil olmaqla, regional sabitlik üçün praktiki alətlər təqdim etdiyini bildiriblər. Rəsmilər Yaxın Şərqdə uzunmüddətli sülhün bərqərar olması üçün fəal əməkdaşlığın vacib olduğunu qeyd ediblər.