“Meta” ABŞ ilə Fransa arasında uzanacaq və 2029-cu ildə istifadəyə verilməsi planlaşdırılan yeni sualtı internet kabeli layihəsini təqdim edib. “Petal” adlanan bu sistem saniyədə 1 petabit məlumat ötürmə qabiliyyətinə malik ilk okeanlararası sualtı kabel olmağı hədəfləyir. Təxminən 6 920 kilometr uzunluğunda olacaq xətt mövcud ən yüksək tutumlu sistemlərin ötürmə qabiliyyətindən iki dəfə çox məlumat daşıya biləcək şəkildə layihələndirilir.
Bu günədək 20-dən çox qlobal sualtı kabel layihəsində iştirak edən “Meta” Petal sistemini, əsasən, süni intellekt tətbiqlərinin və bulud xidmətlərinin artan məlumat tələbatını qarşılamaq üçün hazırlayır. Şirkət Yaponiyanın “NEC” və “Sumitomo Electric” texnologiya nəhəngləri ilə birgə həyata keçirdiyi layihədə eyni fiziki infrastruktur vasitəsilə daha çox məlumat ötürməyə imkan verən fərqli fiber-optik texnologiyadan istifadə edəcək.
İki nüvəli fiber texnologiyası və ötürmə tutumu
Petal kabelini mövcud sualtı rabitə xətlərindən fərqləndirən əsas cəhət fiber-optik liflərin daxili mühəndislik quruluşundadır. Ənənəvi fiber-optik kabellərdə işıq siqnalları bir nüvə vasitəsilə ötürüldüyü halda, Petal sistemində hər bir lifin daxilində iki ayrı nüvə yerləşdiriləcək. Beləliklə, eyni lif üzərindən bir-birindən asılı olmayan iki müstəqil məlumat ötürmə kanalı formalaşacaq.
Bu texnoloji həll kabelin fiziki ölçülərini böyütmədən məlumat ötürmə qabiliyyətini kəskin artırmağa şərait yaradır. “Meta” şirkətinin əsas hədəfi enerji sərfiyyatını yüksəltmədən mövcud sistemlərin ötürmə tutumunun iki qatına çatmaqdır. “NEC” və “Sumitomo Electric” ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində hazırlanan bu yanaşmanın gələcəkdə qurulacaq digər yüksək tutumlu sualtı şəbəkələr üçün də mühüm texnoloji standarta çevriləcəyi gözlənilir.
Saniyədə 1 petabit məlumat ötürmək praktiki baxımdan nəhəng həcm deməkdir. Petal kabelinin nəzəri ötürmə qabiliyyəti hər biri orta hesabla 4 GB həcmində olan təxminən 30 min filmin cəmi bir saniyədə ötürülməsinə bərabərdir. “Meta” tərəfindən açıqlanan digər bir göstəriciyə əsasən, bu tutum dünya əhalisinin təxminən 75 faizinin eyni vaxtda kəsintisiz musiqi dinləməsinə bəs edəcək səviyyədədir. Bununla belə, qeyd olunan rəqəmlər kabelin ümumi magistral ötürmə qabiliyyətini əks etdirir və fərdi istifadəçilərin birbaşa çatacağı sürət deyil.
Yeni kabel fərdi internet sürətinə necə təsir edəcək?
Petal sisteminin istifadəyə verilməsi evlərdə və ya mobil cihazlarda internet bağlantısının anidən sürətlənməsi ilə nəticələnməyəcək. Fərdi istifadəçilərin internet sürəti yerli internet provayderlərinin tariflərindən, yerli şəbəkə infrastrukturundan, Wi-Fi bağlantısının keyfiyyətindən və qoşulmaq istənilən serverlərin cari yüklənmə səviyyəsindən asılı qalacaq.
Yeni kabelin əsas vəzifəsi qitələrarası ümumi məlumat mübadiləsi axınını genişləndirməkdir. Süni intellekt sistemlərinin geniş vüsət alması, yüksək keyfiyyətli video məzmunlarının artması və bulud əsaslı xidmətlərin inkişafı beynəlxalq şəbəkə magistrallarına düşən yükü əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Petal bu intensiv məlumat axınının fasiləsiz qarşılanması üçün etibarlı və yüksək tutumlu infrastruktur zəmini yaradacaq.
2029-cu ildə tam fəaliyyətə başlaması planlaşdırılan sistem Atlantik okeanının iki sahili arasındakı rəqəmsal rabitə infrastrukturunu gücləndirəcək və qlobal internet şəbəkəsinin artan ötürmə ehtiyacının dayanıqlı şəkildə ödənilməsinə kömək edəcək.
