Amerika Birləşmiş Ştatlarında evlərin satış qiymətləri oktyabrda illik müqayisədə üç ildən çox müddətdə ilk dəfə düşüb. Borclanma faizləri 7 faizdən yüksək qaldığı bir vaxtda yaşayış evlərinin kirayə haqları eyni dövrdə artıb.
Ev almaqla kirayədə yaşamaq arasında seçim edən amerikalı ailələr üçün bu iki dəyişiklik o deməkdir ki, evlərin satışa çıxarıldığı qiymətlər düşsə də, aylıq ödənişlər ucuzlaşmır. Redfin daşınmaz əmlak şirkətinin məlumatına görə, oktyabrın 25-də başa çatan dörd həftə ərzində evlərin median satış qiyməti 0,1 faiz azalaraq 389 601 dollara düşüb. Eyni dövrdə satıcılar satışa çıxarılan evlərin 21,5 faizinin qiymətini endirib. Bir il əvvəl bu göstərici 20,9 faiz idi.
Bununla belə, oktyabrın 25-də başa çatan həftədə tipik həftəlik ipoteka ödənişi bir il əvvəllə müqayisədə 10,7 faiz artaraq 2 786 dollara çatıb və indiyədək qeydə alınan ikinci ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Fredi Makın məlumatına görə, oktyabrın 29-na 30 illik sabit faizli ipotekanın orta faizi 7,24 faiz olub. Oktyabrın 25-də başa çatan həftədə bağlanması gözlənilən ev satışları əvvəlki həftəyə nisbətən 1,8 faiz azalaraq 2021-ci ildən bəri ən aşağı həcmə düşüb. Bu göstərici ardıcıl üç həftə ərzində 50 ən böyük metropoliten ərazinin hamısında azalıb.
Yüksək kredit faizləri ilk dəfə ev alanları çətin vəziyyətə salır
Realtor.com-un baş iqtisadçısı Coel Berner bildirib ki, qiymətlərin düşməsi, evlərin bazarda qalma müddətinin normallaşması və satış təkliflərinin artması mənzil bazarını alıcıların xeyrinə dəyişir. Berner deyib: “Qiymətlər düşür, evlərin bazarda qalma müddəti normala qayıdıb və satış təklifləri artmaqda davam edir. Ölkə üzrə bazar alıcıların xeyrinə dəyişir”.
Bununla belə, alış üçün kreditə arxalananlar ciddi çətinliklərlə üzləşirlər. Berner ilkin qiymət səviyyəsində təklif olunan evlərin hələ də az olduğunu qeyd edərək bildirib: “Yaşayış xərcləri artdıqca ilkin ödəniş üçün pul toplamaq çətinləşir. Nəticədə ilk dəfə ev alanlar alışın daha böyük hissəsini daha yüksək faizlə kredit hesabına ödəməli olurlar”. Redfin-in məlumatına görə, oktyabrın 25-də başa çatan həftədə yeni satış elanları 0,6 faiz azalaraq ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb.
Bir sıra böyük şəhərlərdə kirayə haqları yenidən artır
Yüksək ipoteka ödənişləri ailələrin ev almasına mane olduğu üçün kirayə mənzilə tələbat yenidən artır. Apartment List-in məlumatına görə, ölkə üzrə median kirayə haqqı oktyabrda 0,1 faiz artaraq 1 384 dollara çatıb. Bu, üç ildə ilk ümumi artım olub. Ölkə üzrə çoxmənzilli binalarda boş mənzillərin payı 7 faiz təşkil edib ki, bu da ilin əvvəlindəki ən yüksək səviyyələrdən tədricən azalmaya işarə edir.
Vəziyyət bölgələr üzrə xeyli fərqlənir. Qərb sahilindəki kirayə bazarlarında qiymətlər sürətlə artıb: San-Fransiskoda 24,3 faiz, Oklenddə 16,5 faiz, Boysedə isə 12 faiz. Bunun əksinə olaraq, bir neçə böyük bazarda ev qiymətləri düşüb: Sietldə evlərin satış qiyməti 5,1 faiz, bağlanması gözlənilən satışlar isə 31,6 faiz azalıb. San-Xosedə qiymətlər 4,9 faiz, Ostində isə 4,6 faiz düşüb. Ostində kirayə haqlarının azalması əvvəlki il 6,2 faiz olduğu halda, 1,3 faizə enib. Alıcılar kredit şərtlərini rəsmiləşdirməzdən əvvəl yerli daşınmaz əmlak şirkətləri və ipoteka krediti verən qurumlar vasitəsilə yaşadıqları ərazinin mənzil bazarı məlumatlarını nəzərdən keçirə bilərlər.
