Əllərin sabunla yuyulması yoluxucu xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almağın ən sadə və effektiv yollarından biridir. Hər il oktyabrın 15-də qeyd olunan Ümumdünya Əl Yuma Günü əhalinin şəxsi gigiyena qaydaları barədə məlumatlandırılmasına və xəstəliklərin profilaktikasına diqqət çəkmək məqsədi daşıyır.
Ümumdünya Əl Yuma Gününün yaranma tarixi və məqsədi
Ümumdünya Əl Yuma Günü 2008-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) dəstəyi ilə təsis edilib. Günün əsas məqsədi əllərin sabunla yuyulmasının əhəmiyyətini təbliğ etmək, xüsusilə uşaqlar arasında gigiyena vərdişlərini gücləndirməkdir.
Çirkli əllərin yaratdığı təhlükələr və beynəlxalq çağırışlar
Çirkli əllər vasitəsilə müxtəlif xəstəlik törədiciləri insan orqanizminə daxil ola bilər. Əllərin düzgün yuyulmaması ishal xəstəliklərinin, bəzi respirator infeksiyaların və digər yoluxucu xəstəliklərin yayılma riskini artırır. Bu problem xüsusilə təmiz suya və sanitariya xidmətlərinə çıxışın məhdud olduğu ərazilərdə daha ciddi nəticələrə səbəb olur.
UNICEF və digər beynəlxalq təşkilatlar əl gigiyenasını uşaqların sağlamlığının qorunmasında vacib vasitələrdən biri hesab edirlər. Əllərin sabunla yuyulması ishal və respirator infeksiyaların yayılma ehtimalını azaltmağa kömək edir.
Əllər necə və nə vaxt yuyulmalıdır?
Gigiyena qaydalarına əməl etmək üçün əlləri xüsusilə çirkləndikdə və müxtəlif fəaliyyətlərdən sonra sabunla yumaq tövsiyə olunur. Əllər sabun və axar su ilə ən azı 20 saniyə ərzində yuyulmalıdır. Yuma zamanı barmaqların arası, dırnaqların ətrafı və əllərin arxa səthi də hərtərəfli təmizlənməlidir.
Maarifləndirmə tədbirləri və ictimai sağlamlıq
Ümumdünya Əl Yuma Günü çərçivəsində müxtəlif ölkələrdə gigiyena qaydalarının təbliğinə yönəlmiş maarifləndirmə kampaniyaları keçirilir. Bu tədbirlər məktəblərdə və ictimai məkanlarda əl gigiyenasının əhəmiyyətinin izah edilməsini, əhalinin xəstəliklərin profilaktikası barədə məlumatlandırılmasını nəzərdə tutur.
Azərbaycanda da əhalinin sağlamlığının qorunması məqsədilə gigiyena və xəstəliklərin profilaktikası ilə bağlı maarifləndirmə işləri aparılır.
Əllərin sabunla yuyulması gündəlik həyatda kiçik bir vərdiş kimi görünsə də, yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Bu sadə qaydaya müntəzəm əməl etmək həm şəxsi sağlamlığın, həm də cəmiyyətin qorunmasına töhfə verir.