Artemis Sazişi nədir?
Artemis Sazişi kosmosda beynəlxalq əməkdaşlığı tənzimləmək üçün nəzərdə tutulmuş praktiki prinsiplər toplusudur. İmzalamaqla ölkələr kosmosu şəffaf və dinc yollarla tədqiq etməyə, bir-birinə yardım göstərməyə, elmi məlumatları bölüşməyə və tarixi məkanları qorumağa öhdəlik götürürlər. Bu qaydalar Ay, Mars və dərin kosmosa missiyalar zamanı təhlükəsiz və koordinasiyalı fəaliyyəti təmin etmək məqsədi daşıyır.
14 sentyabr 2026-cı il tarixində Cibuti Respublikası rəsmi olaraq Artemis Sazişini imzalayan 72-ci dövlət və səkkizinci Afrika ölkəsi oldu. İmzalanma mərasimi Vaşinqtonda, NASA-nın mənzil-qərargahında Cibutinin səfiri Məhəmməd Siad Duale və ABŞ rəsmilərinin iştirakı ilə keçirilib.
Bu, Cibutiyə necə təsir edir?
Artemis Sazişinə qoşulmaq Cibutiyə ABŞ və qlobal kosmik icma ilə tərəfdaşlığını dərinləşdirməyə imkan verir. Saziş ölkənin tədqiqatçıları, mühəndisləri və tələbələri üçün elmi təlimlərdə və peyk tətbiqlərində iştirak etmək üçün yeni imkanlar yaradır. Bu addım Cibutinin 2023 və 2024-cü illərdə Amerika raketləri ilə orbitə çıxarılan ilk peykləri olan Djibouti 1A və 1B-nin uğurlu buraxılışından sonra atılıb.
Cibutinin Tədqiqat və Araşdırma Mərkəzi tərəfindən idarə olunan kosmik proqram texniki imkanlarını genişləndirməkdə davam edir. Beynəlxalq standartlara uyğunlaşmaqla Cibuti innovasiyaları təşviq etməyi və insanların Ay səthinə və daha uzaqlara qaytarılması istiqamətində qlobal səylərə töhfə verməyi hədəfləyir.
